Δευτέρα, 22 Μάιος 2017

Οινόη - Θέρμα Α΄

ΔΥΟ ΙΚΑΡΙΩΤΙΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΣΥΜΜΑΧΙΑΣ.

Νήσος δίπολις, η Ικαρία διατήρησε αυτή την διπλή υπόσταση κατά το μεγαλύτερο διάστημα των κλασσικών χρόνων, όταν οι δύο πόλεις του νησιού, η Οινόη και τα Θέρμα, έφτασαν στο απόγειο της ακμής τους και ήταν σε θέση να καταβάλουν συνολικά δύο σχεδόν τάλαντα στο κοινό ταμείο της Συμμαχίας στη Δήλο. Πρόκειται φυσικά για το άθροισμα δύο εισφορών, καθώς - γεγονός ασυνήθιστο - οι πόλεις της Ικαρίας ήταν εντελώς ανεξάρτητες και διατηρούσαν , η κάθε μία, χωριστές σχέσεις, με την Αθηναϊκή Συμμαχία. Στην περίπτωση της Ικαρίας, φαίνεται, δεν συνέτρεξαν οι εξαιρετικοί λόγοι για τους οποίους οι Αθηναίοι επέτρεπαν κοινή φορολόγηση (συντέλεια), όπως έγινε, για παράδειγμα, στην Κέα και την Αμοργό. Σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας τους η Οινόη και τα Θέρμα, αποκομμένες η μία από την άλλη, στις αντίθετες πλευρές της οροσειράς του νησιού, έζησαν ως δύο ξεχωριστές κοινότητες και, από ότι φαίνεται, τουλάχιστον από τις υπάρχουσες ενδείξεις, ποτέ δεν έτυχε να ενωθούν για να αντιμετωπίσουν από κοινού κάποιο σημαντικό ζήτημα.

Α. Η Οινόη

Με αυτό το πολύ διαδεδομένο τοπωνύμιο που σχετίζεται με τη λατρευτική παράδοση του θεού Διονύσου, ήταν γνωστή η σημαντικότερη πόλη της Ικαρίας του 5ου αιώνα π.Χ., όταν οι κάτοικοί της κατέβαλαν αξιοσέβαστη εισφορά στην Αθηναϊκή Συμμαχία. Η θέση της ήταν στο μέσον περίπου της βόρειας ακτογραμμής, εκεί που βρίσκεται σήμερα το χωριό Κάμπος, περιοχή που παραμένει ακόμα η ευφορότερη σε όλο το νησί. Ωστόσο, αν και λαμπρό μέλος της Συμμαχίας, δυστυχώς το μόνο που σώζεται από την αρχαία πόλη δεν είναι παρά το "Παλάτι", όπως αποκαλούν οι ντόπιοι ένα μεταγενέστερο ρωμαϊκό οικοδόμημα που δεσπόζει στην πλαγιά του λόφου της Αγίας Ειρήνης επάνω από την έφορη κοιλάδα. Κτισμένο με μάρμαρο και ντόπιο ασβεστόλιθο, και με ψηφιδωτά στο δάπεδο της ορχήστρας, το "Παλάτι" βρισκόταν κάποτε στο κέντρο του χώρου που καταλάμβανε η αρχαία πόλις. Η ακρόπολη της Οινόης ήταν κτισμένη γύρω από την κορυφή του λόφου, ενώ στη νότια πλαγιά, πολύ κοντά στο σημείο που βρίσκεται σήμερα η παλαιά βυζαντινή εκκλησία της Αγίας Ειρήνης, άλλοτε υπήρχε μάλλον ένας αρχαίος ναός, αφιερωμένος πιθανότατα στον Διόνυσο, από τον οποίο οι Χριστιανοί πήραν πολλά υλικά και έκτισαν την εκκλησία. Αν και τα λείψανα της αρχαίας Οινόης είναι λιγοστά, η έλλειψη κάπως αναπληρώνεται από τα 252 αρχαία αντικείμενα που έχουν βρεθεί στη γύρω περιοχή και τα οποία φυλάσσονται στην Αρχαιολογική Συλλογή του Κάμπου.

Το λιμάνι της Οινόης.

Σήμερα δεν φένεται τίποτα από το αρχαίο λιμάνι του οποίου η τοποθεσία ήταν οι εκβολλές του χείμαρρου Βουτσιδές, την εποχή της ακμής της Οινόης υπήρχε πλατύς και βαθύς όρμος κατάλληλος για πλοία που τότε μπορούσαν να προχωρήσουν αρκετά στο εσωτερικό της κοιλάδας, ίσως μέχρι τους πρόποδες του λόφου της αρχαίας πόλης. Όμως με την πάροδο του χρόνου η διάβρωση του εδάφους και οι προσχώσεις από τα γύρω υψώματα στένεψαν την κοίτη του ποταμού και ο όρμος έπαψε να είναι πλωτός, έως ότου αργότερα έκλεισε εντελώς και έγινε αμμουδιά. Μοναδικό λιμάνι στην περιοχή απέμεινε ο Εύδηλος, σε απόσταση ενός χιλιόμετρου ανατολικά του Κάμπου. Αφού λειτούργησε συμπληρωματικά, στο τέλος αντικατέστησε την Οινόη και ενδεχομένως ταυτίζεται με το επίνειο που ο Στράβων ονομάζει "'Ιστούς".


Partly Cloudy

32°C / 90°F

Ο καιρός

Partly Cloudy

66%

Details...